cùm cụp

Lá cây cùm cụp sau trận mưa.

Định nghĩa

Tính từ:
- Ở trạng thái cụp xuống, rũ xuống, không ngóc lên được: "cùm cụp" mô tả dáng vẻ của một vật hoặc người ở tư thế thấp, cúi xuống, thường do yếu ớt, mệt mỏi hoặc xấu hổ.
- Mang hàm ý tiêu cực về tinh thần: Từ này cũng được dùng để chỉ trạng thái buồn bã, thất vọng, không còn sức sống hoặc tự tin.

Ví dụ sử dụng

Các cách sử dụng nâng cao

"cùm cụp" kết hợp với "cúi đầu": nhấn mạnh sự nhục nhã, xấu hổ.
- Hắn cúi đầu cùm cụp bước ra khỏi phòng sau khi bị phê bình. (Hắn vừa cúi đầu vừa ở tư thế rũ xuống, tỏ ra hổ thẹn.)
"cùm cụp" trong văn miêu tả thiên nhiên: thể hiện sự tàn úa, héo hon.
- Những bông hoa đồng nội sau cơn mưa đã cùm cụp, mất đi vẻ tươi tắn. (Những bông hoa ở trạng thái rũ xuống, không còn sức sống.)

Biến thể và từ gần giống

Cụp (tính từ, động từ): hạ thấp xuống, gập xuống — từ gốc của "cùm cụp".
- Anh ta cụp mắt xuống khi nghe tin buồn. (Anh ta hạ thấp mắt, tỏ ra buồn bã.)
Cúi (động từ): đưa đầu hoặc thân xuống thấp — gần nghĩa nhưng không mang sắc thái rũ rượi.
- Cô bé cúi đầu chào thầy. (Cô bé hạ thấp đầu để chào.)
Rũ (tính từ): rơi xuống, buông thõng — thường dùng cho vật mềm.
- Cánh tay rũ xuống vì mệt. (Cánh tay buông thõng, không còn sức.)

Từ đồng nghĩa

Rũ rượi: ở trạng thái yếu ớt, không còn sức lực, thường đi kèm với vẻ buồn bã.
- Anh ấy ngồi rũ rượi trên ghế. (Anh ấy ngồi với dáng vẻ mệt mỏi, buông xuôi.)
Ủ rũ: buồn bã, không vui, thể hiện qua nét mặt hoặc tư thế.
- Sau kỳ thi, cả lớp đều ủ rũ. (Cả lớp đều buồn bã, không phấn khởi.)
Thảm hại: ở trạng thái đáng thương, tồi tệ — nhấn mạnh sự thất bại hơn là tư thế vật lý.
- Đội khách ra về với bộ mặt thảm hại. (Đội khách ra về với vẻ thất bại, nhục nhã.)

Thành ngữ liên quan

Cùm cụp như gà mắc mưa: dáng vẻ ướt át, rũ rượi, đáng thương.
- Sau cơn mưa, đàn gà chạy vào chuồng, trông cùm cụp như gà mắc mưa. (Đàn gà ở trạng thái ướt và rũ xuống, trông thảm hại.)

Từ chứa "cùm cụp"